Duygular her zaman tek bir nedenden çıkmaz
Bir gün üzgün, gergin veya huzursuz olduğunu fark edebilirsin ama nedenini tek cümleyle açıklayamayabilirsin.
Çünkü duygular çoğu zaman tek bir olayın basit sonucu değildir. O gün yaşananlar, geçmiş deneyimler, beklentiler, beden durumu, ilişkiler ve zihinden geçen yorumlar aynı anda devrede olabilir.
Duygu ile hikâyeyi ayırmak
Bir duygu geldiğinde zihnimiz hemen bir açıklama üretir:
“Kesin şu yüzden böyleyim.”
Bu açıklama bazen doğru olabilir. Bazen yalnızca ilk akla gelen hikâyedir.
Önce duyguyu adlandırmak, açıklamayı daha sonra aramaya izin verir.
“Şu an üzgünüm.”
“Gerginim.”
“Kırıldım.”
“Huzursuzum.”
Ardından:
Bedenimde ne oluyor?
Aklımdan ne geçiyor?
Ne ihtiyacım olabilir?
Her duygunun aynı gün çözülmesi gerekmiyor
Bir duygunun nedenini bulamadığında kendine yeni bir görev çıkarmak kolaydır:
“Bunu hemen anlamalıyım.”
Oysa bazen bir duyguyu birkaç saat veya birkaç gün gözlemlemek, ilk anda zorla anlamlandırmaktan daha açıklayıcı olabilir.
Buradan ne götürelim?
Her duygunun hemen bir açıklaması olmak zorunda değil.
Bazen önce hissettiğini kabul etmek, nedenini çözmeye çalışmaktan daha iyi bir başlangıçtır.
Şimdi dene
Bugün yoğun bir duygu geldiğinde dört satır yaz:
Şu an hissediyorum: …
Bedenimde: …
Aklımdan geçen: …
İhtiyacım olabilecek şey: …
Son satıra kesin bir cevap bulmak zorunda değilsin.
“Bilmiyorum” da geçerli bir cevap.
Kaynaklar / Daha fazla okumak için
- Emotion construction ve appraisal literatürü.
- Emotion labeling / affect labeling araştırmaları.
- Emotion differentiation üzerine meta-analitik çalışmalar.
- Psychological flexibility ve emotional awareness araştırmaları.