Konuşma bitti. Peki neden zihnim bitirmiyor?
Bir konuşmanın fiziksel olarak sona ermesi, zihinsel olarak da sona erdiği anlamına gelmeyebilir. Özellikle kırıldığımız, utandığımız, öfkelendiğimiz veya ne söylememiz gerektiğini sonradan düşündüğümüz konuşmalar günler sonra bile geri gelebilir.
Bir cümleyi tekrar hatırlarız. Sonra başka ne söyleyebileceğimizi düşünürüz. Karşımızdaki insanın aslında ne demek istediğini çözmeye çalışırız. Aynı sahne farklı ihtimallerle tekrar tekrar oynar.
Düşünmek ile ruminasyon arasındaki fark
Bir olayın üzerinde düşünmek her zaman kötü değildir. Olan şeyi anlamak, bir sonraki konuşmaya hazırlanmak veya kendi payımızı görmek işe yarayabilir.
Ruminasyon ise daha çok aynı düşünce döngüsünün yeni bir sonuca ulaşmadan tekrar etmesidir. Düşünce hareket eder gibi görünür ama içerik büyük ölçüde aynıdır.
Kendine sor:
“Bu düşüncenin sonunda yeni bir şey öğreniyor muyum?”
Eğer her turda aynı soruya dönüyorsan, zihnin problem çözmekten çok problemi yeniden yaşamaya başlamış olabilir.
Zihnim neden bırakmakta zorlanıyor?
Belirsizlik, sosyal tehdit ve çözülememiş anlamlar zihnin tekrar tekrar konuya dönmesine neden olabilir. “Bunu neden söyledi?”, “Ben yanlış mı yaptım?”, “Keşke şöyle deseydim” gibi sorular kesin bir cevaba ulaşmadığında döngü devam edebilir.
Bu yüzden bazen asıl ihtiyaç konuşmayı yeniden analiz etmek değil, olayla ilgili şu anda yapılabilecek bir şey olup olmadığını netleştirmektir.
Asıl mesele şu
Bir konuşmayı tekrar tekrar düşünmek, onu mutlaka daha iyi anlayacağın anlamına gelmez.
Düşünce hareket eder. Ama sen ilerlemeyebilirsin.
Buradan ne götürelim?
Her konuşmadan bir ders çıkarabilirsin. Ama her konuşmayı tekrar tekrar yaşamak zorunda değilsin.
“Bu konuşmadan öğrenmem gereken şeyi alabilirim. Ama onu tekrar tekrar yaşamam gerekmiyor.”
Şimdi dene
Kötü bir konuşma aklına geldiğinde üç satır yaz:
- Ne oldu? — yalnızca gözlenebilir olay.
- Ben buna hangi anlamı verdim?
- Şu anda yapabileceğim bir şey var mı?
Eğer bir sonraki adım varsa onu belirle. Yoksa aynı konuşmayı yeniden oynatmanın sana yeni bilgi verip vermediğini fark et.
Kaynaklar / Daha fazla okumak için
- Rumination ve repetitive negative thinking araştırmaları.
- Post-event processing / post-event rumination literatürü.
- Tekrarlayan düşünme ve problem çözme araştırmaları.
- Mindfulness ve decentering araştırmaları.